Mars, Koud en levenloos?

We kennen Mars als een koude droge planeet, maar we hebben goeie redenen om aan te nemen dat Mars niet altijd zo geweest is.
In het begin der tijden was Mars waarschijnlijk een warme planeet met een dampkring en met stromende rivieren en regenval.
Dit merken we aan terrassen uit de poolgebieden.
Die wijzen op cyclische klimaatsveranderingen uit de afgelopen paar miljoen jaar.
Relatief bekeken is dit echter maar een korte periode.
Als we verder terug gaan in de tijd, ongeveer drie miljard jaar, zien we sporen van enorme vloedgolven, die afkomstig waren van smeltende permafrost.
Deze vloedgolven hebben waarschijnlijk meerdere zeeën doen ontstaan.

Geschiedenis

Omdat sommige stukken van Mars in de loop der miljoenen jaren zo weinig veranderd zijn, is de geschiedenis van Mars zo gemakkelijk te bestuderen.
Sommige delen van Mars zijn zelfs enkele miljarden jaren onveranderd gebleven.
Dit maakt dat het zelfs gemakkelijker is om de geschiedenis van Mars te bekijken dan die van onze planeet.
Volgens verscheidene wetenschappers en sterrenkundigen heeft Mars grotere klimaatsveranderingen gekend dan onze eigen aarde.
Bij ons zijn de oudste geologische sporen niet ouder dan enkele miljoenen jaren: al wat ouder is, is veranderd door de bewegende aardkorst.

Mars had in zijn beginjaren, de eerste vijfhonderd miljoen jaar, vermoedelijk een dampkring vergelijkbaar met die van de aarde en Venus toen.
Dit was een dichtere dampkring van koolstofdioxide, koolmonoxide en waterdamp.
Als de druk van de atmosfeer dan nog eens enkele millibar bedroeg, dan resulteerde dat hoogst waarschijnlijk in een broeikaseffect dat de temperaturen boven nul kon houden.
En er dus stromende rivieren konden aanwezig zijn.

Oorzaken

Hoe Mars dan tot de koele planeet geworden is die we nu kennen, is redelijk gemakkelijk te verklaren.
Doordat Mars verder van de zon af staat dan de aarde, was het er gemiddeld kouder.
Ook was de oppervlaktezwaartekracht relatief laag, wat maakte dat de planeet haar dichte dampkring moeilijk kon vasthouden.
Door de koelere temperaturen en de geringe zwaartekracht gingen de omstandigheden op Mars sterk achteruit.
De stromingsgeulen in de equatoriale gebieden van Mars zijn vermoedelijk overblijfselen van primitieve zeeën die verdampten of bevroren terwijl er in de tropen nog altijd regen viel.

Mars werd dan nog geteisterd door enorme vloedgolven die de temperatuur er eventjes weer bovenop brachten, maar die weinig of geen invloed hadden op het afkoelen van de planeet.
Op Venus vond tegelijkertijd net het omgekeerde plaats, Venus bleef opwarmen en werd een uiterst warme planeet.
Op Venus vond er een uit de hand gelopen broeikaseffect plaats, op Mars een koelkasteffect.
Door het weglekken van de dampkring bleef Mars afkoelen, dit zorgde voor het bevriezen van al het water, wat dan op zijn beurt weer een temperatuurdaling veroorzaakte.
Het resultaat is de ijskoude en uiterst droge planeet die we nu kennen.